انتخاب رشته برای تحصیل در خارج: از کجا شروع کنیم؟
از علایق، توانایی‌ها و نمره‌های خودتان در درس‌های مرتبط شروع کنید. سپس برنامهها را بر اساس محتوای دروس مقایسه کنید، نه فقط نام رشته. پیش‌نیازهای درسی را بررسی کنید و اگر رشته‌ی شما به حرفهای با مجوز ختم میشود، مثل مهندسی، روان‌شناسی یا پزشکی، اعتبار رسمی برنامه را هم بسنجید.
۱. از خودتان شروع کنید
پیش از نگاه کردن به فهرست دانشگاه‌ها، سه پرسش را پاسخ دهید: به چه موضوعی واقعاً علاقه دارید، در کدام درس‌ها نمرهی بهتری گرفته‌اید، و چه نوع آموزشی برایتان مناسب‌تر است؛ پروژه‌محور، پژوهشی یا مبتنی بر امتحان. پاسخ این پرسش‌ها دامنه‌ی رشته‌های مناسب را محدود می‌کند.
۲. محتوای دروس را مقایسه کنید، نه نام رشته را
به گفتهی UCAS، دورههایی که نام یکسان دارند ممکن است محتوای متفاوتی داشته باشند (UCAS). فهرست دروس، سهم پروژه و کار گروهی، روش ارزیابی (امتحان، پروژه یا ترکیب آن‌ها) و دوره‌ی کارآموزی یا کوآپ را در صفحه‌ی هر برنامه بخوانید.
۳. پیش‌نیازهای درسی
برخی رشته‌ها درس‌های مشخصی را از دوره‌ی قبل میخواهند. دانشگاه پزشکی صوفیه برای پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی آزمون ورودی انگلیسی، زیستشناسی و شیمی برگزار می‌کند (MU Sofia). در انگلستان، دانشکدههای پزشکی معمولاً شیمی و/یا زیستشناسی میخواهند: آکسفورد نمرهی A در شیمی (Oxford) و منچستر زیستشناسی یا شیمی (Manchester).
۴. اعتبار رسمی برنامه
در رشته‌هایی که به حرفه‌ی دارای مجوز ختم می‌شوند، اعتبار برنامه اهمیت دارد. در کانادا، هیئت اعتباربخشی مهندسی (CEAB) فقط برنامههای کارشناسی را اعتبار میدهد و این برنامهها الزامات تحصیلی دریافت مجوز مهندسی حرفهای را تأمین میکنند (Engineers Canada). شرایط ورود به حرفه‌های دارای مجوز در کانادا را هر استان تعیین می‌کند (Government of Canada).
در انگلستان، برنامههای مهندسی را مؤسسه‌های حرفهای عضو Engineering Council اعتبار می‌دهند (Engineering Council) و برنامههای روان‌شناسی را انجمن روان‌شناسی بریتانیا (BPS) (BPS). نام برنامه را پیش از اقدام در فهرست این نهادها جست‌وجو کنید.
۵. تغییر رشته در کارشناسی ارشد
برخی برنامههای ارشد، که به آن‌ها «تبدیلی» (conversion) می‌گویند، برای فارغ‌التحصیلان رشته‌های دیگر طراحی شده‌اند. نمونه‌ها: کارشناسی ارشد علوم دادهی UBC در کانادا (UBC)، برنامه‌ی تبدیلی علوم کامپیوتر UCD در ایرلند (UCD) و ارشد تبدیلی علوم کامپیوتر کوئین مری در لندن (Queen Mary). این برنامهها همچنان ممکن است پیشنیاز ریاضی یا برنامهنویسی داشته باشند.
۶. ابزارهای رسمی جست‌وجوی برنامه
- کانادا: جست‌وجوی برنامه در EduCanada
- انگلستان: جست‌وجوی دوره در UCAS
- ایرلند: Qualifax
- فنلاند: Studyinfo
- استونی: Study in Estonia
۷. پرسش‌های پرتکرار
آیا دورههای همنام در دانشگاههای انگلستان محتوای یکسانی دارند؟
خیر. به گفتهی UCAS، دورههایی با نام یکسان ممکن است محتوای متفاوتی داشته باشند؛ فهرست دروس و روش ارزیابی هر دوره را جداگانه بررسی کنید.
آیا میتوان در کارشناسی ارشد در خارج رشته را تغییر داد؟
بله، در برنامههای تبدیلی مثل علوم دادهی UBC در کانادا، علوم کامپیوتر UCD در ایرلند و علوم کامپیوتر کوئین مری در انگلستان؛ این برنامهها ممکن است پیشنیاز ریاضی یا برنامهنویسی داشته باشند.
برای پزشکی در انگلستان چه درسهایی لازم است؟
بیشتر دانشکدههای پزشکی شیمی و/یا زیستشناسی میخواهند؛ برای نمونه، آکسفورد نمرهی A در شیمی و منچستر زیستشناسی یا شیمی را لازم میداند.
آزمون ورودی پزشکی در دانشگاه پزشکی صوفیه بلغارستان شامل چه درسهایی است؟
انگلیسی، زیستشناسی و شیمی. این آزمون برای متقاضیان خارج از اتحادیهی اروپا بهصورت آنلاین برگزار میشود و رد شدن در یک بخش به معنی رد شدن در کل آزمون است.
چرا اعتبار CEAB برای تحصیل مهندسی در کانادا مهم است؟
برنامههای کارشناسی مهندسی دارای اعتبار CEAB، الزامات تحصیلی دریافت مجوز مهندسی حرفهای در کانادا را تأمین میکنند. CEAB فقط برنامههای کارشناسی را اعتبار میدهد.